Działanie na szkodę spółki – kiedy grozi odpowiedzialność karna?

Działanie na szkodę spółki to jedno z najczęściej pojawiających się zagadnień w sprawach karnych gospodarczych. Problem ten dotyczy zarówno członków zarządu, jak i wspólników, prokurentów czy osób faktycznie zarządzających przedsiębiorstwem. W praktyce kancelarii prowadzących sprawy gospodarcze na Śląsku, w tym w Katowicach, zarzut ten bardzo często pojawia się w sporach wewnątrzspółkowych oraz postępowaniach karnych. Dość powiedzieć, że nierzadko każda zmiana władz Spółki, wynikająca czy to ze zmiany składu wspólników czy zwyczajnego niezadowolenia wspólników z wyników Spółki oraz sposobu jej zarządzania, skutkuje wszczynaniem "z ostrożności" postępowań karnych mających na celu zbadania, czy poprzedni zarządzający nie dopuścili się jakichś przestępstw.

W niniejszym artykule wyjaśniam, czym jest działanie na szkodę spółki, jakie przepisy mają zastosowanie, kiedy może dojść do odpowiedzialności karnej lub cywilnej oraz dlaczego w takich sprawach kluczowe jest wsparcie doświadczonego adwokata zajmującego się sprawami gospodarczymi w Katowicach i na Śląsku.

Czym jest działanie na szkodę spółki?

Pojęcie „działania na szkodę spółki” nie jest jedynie potocznym określeniem niekorzystnych decyzji biznesowych. W sensie prawnym odnosi się ono do zachowań, które naruszają interes majątkowy spółki i mogą prowadzić do powstania realnej szkody lub zagrożenia jej powstania.

Najczęściej podstawą prawną jest art. 296 Kodeksu karnego, który penalizuje nadużycie uprawnień lub niedopełnienie obowiązków przez osobę zobowiązaną do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą spółki.

Co istotne, nie każda błędna decyzja biznesowa oznacza automatycznie działanie na szkodę spółki. Prawo dopuszcza ryzyko gospodarcze, jednak granica pomiędzy ryzykiem a bezprawnym działaniem bywa w praktyce bardzo cienka. W tego rodzaju sprawach wymagane jest dogłębne sprawdzenie tematyki zwykle nieznanej prawnikom, ogólnie rzecz biorąc dotyczącej sytuacji finansowej, majątkowej Spółki pod kątem skutków, jakie dla niej wywołało określone działanie lub zaniechanie menadżerów. W postępowaniach zaś karnych wcale częstym jest korzystanie w tej materii z opinii biegłych, którzy - co tu dużo mówić - w istocie zyskują walor quasi-sędziego, gdyż jako dysponujący tzw. wiedzą specjalną traktowani są jako wsparcie dość znaczące oceny prawnej prokuratora czy sędziego. Tym samym obrona w tego rodzaju sprawach to także "walka" z opinią biegłego.

Kogo najczęściej dotyczy zarzut działania na szkodę spółki?

Zarzuty tego rodzaju najczęściej kierowane są wobec:

  1. członków zarządu spółek z o.o. i akcyjnych,

  2. wspólników mających realny wpływ na decyzje spółki,

  3. prokurentów i dyrektorów,

  4. osób faktycznie zarządzających spółką, nawet bez formalnego umocowania.

W sprawach, które prowadzi adwokat Śląsk – sprawy gospodarcze, często pojawiają się sytuacje, w których konflikt pomiędzy wspólnikami prowadzi do złożenia zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa jako narzędzia nacisku.

Przykłady działań uznawanych za szkodę spółki

W praktyce orzeczniczej oraz w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania najczęściej pojawiają się następujące sytuacje:

  1. zawieranie niekorzystnych umów bez analizy ekonomicznej,

  2. wyprowadzanie majątku spółki do podmiotów powiązanych,

  3. udzielanie pożyczek bez zabezpieczenia,

  4. zaniechanie dochodzenia należności,

  5. podejmowanie decyzji sprzecznych z interesem spółki, ale korzystnych dla jednej ze stron.

Każda sprawa wymaga jednak indywidualnej analizy. Właśnie dlatego w tego typu postępowaniach kluczowa jest pomoc profesjonalisty, jakim jest adwokat Katowice sprawy gospodarcze.

Odpowiedzialność karna za działanie na szkodę spółki

Zgodnie z art. 296 k.k., odpowiedzialność karna może wystąpić, gdy:

  1. sprawca działał umyślnie lub nieumyślnie,

  2. doszło do wyrządzenia znacznej szkody majątkowej lub istniało realne zagrożenie jej powstania,

  3. sprawca nadużył uprawnień lub nie dopełnił obowiązków.

W zależności od skali szkody, sankcje mogą obejmować grzywnę, karę ograniczenia wolności czy karę pozbawienia wolności nawet do 10 lat.

Na tym etapie postępowania niezwykle ważne jest szybkie podjęcie obrony, ponieważ już w fazie postępowania przygotowawczego zapadają kluczowe decyzje procesowe. Więcej o tym w moim wcześniejszym wpisie "Sprawa karna"

Dlaczego warto skorzystać z pomocy adwokata?

Sprawy o działanie na szkodę spółki należą do najbardziej skomplikowanych postępowań gospodarczych. Wymagają one nie tylko znajomości prawa karnego i handlowego, ale również umiejętności analizy dokumentów finansowych oraz realiów prowadzenia działalności gospodarczej.

Adwokat Katowice sprawy gospodarcze:

  1. oceni ryzyko odpowiedzialności karnej i cywilnej,

  2. przygotuje strategię obrony lub dochodzenia roszczeń,

  3. będzie reprezentował klienta przed sądami i organami ścigania,

  4. pomoże zabezpieczyć interesy majątkowe klienta.

Podsumowanie

Działanie na szkodę spółki to poważny zarzut, który może prowadzić do daleko idących konsekwencji prawnych i finansowych. Każdy przypadek wymaga indywidualnej analizy, a szybka reakcja często decyduje o dalszym przebiegu sprawy.

Jeżeli stoisz przed problemem związanym z odpowiedzialnością za decyzje podejmowane w spółce lub jesteś pokrzywdzony działaniami osób zarządzających, warto skonsultować się z profesjonalistą, którym w moim przekonaniu jest prawnik posiadający minimum dziesięcioletnie doświadczenie w tych sprawach. Adwokat Śląsk – sprawy gospodarcze, działający w Katowicach, pomoże ocenić sytuację i zaplanować dalsze kroki.

Wróć do listy wpisów